Te gewoon?
Het oorspronkelijke christendom richtte zich tot degenen die door de traditionele godsdiensten niet werden aangesproken. gewoonDe boodschap was: om god te ontmoeten heb je niets speciaals nodig: geen tempels, geleerden, priesters, riten, offers, geheime leren, heilige boeken, geestverruimende middelen: god is binnen je. Een boodschap waarvoor men tegenwoordig bijzonder gevoelig is en waarmee het vrijdenken, zelfstandigheid en pluriforme geestesleven verenigbaar zijn. Het oorspronkelijke christelijke paradigma laat zich aanvullen met moderne opvattingen over religie en psychologische kennis.

Maar er is een belemmering: het onaantrekkelijke beeld van het latere christendom dat de beweging richting evangelische spiritualiteit bij vele grensgangers verlamt. Spirituele grensgangers van de jaren '60-'70 vonden het christendom te moralistisch. Voor de nieuwe generatie, die in zijn spirituele zoektocht vaak naar prikkels verlangt, is het veel te gewoon. Maar 'gewoon' kan een misleidende term zijn.

Ik herinner me het gevoel waarmee ik eens een oud, door vocht aangetast boek opensloeg en begon te lezen. De tekst was in het Oudrussisch, maar dat was geen probleem: vlak voor de vondst was ik voor het tentamen Oudrussisch geslaagd. Ik vond dit boek tussen de rommel in een vervallen huis in een afgelegen noordrussisch dorp; een stervend dorp waar alleen nog enkele huizen door oude mensen bewoond werden. Ik was daar samen met andere studenten op zoek naar de folkloristische verhalen van het district. Mijn vondst was een puur toeval; ik beleefde een mysterie.
Het gevonden oude boek had geen voorkant en miste het begin van de tekst. Ik merkte meteen dat het religieus was, maar kon het boek niet verder identificeren. De inhoud was vreemd maar juist dat versterkte het mysterie. Door opwinding en ongeduld stopte ik al gauw met het lezen en ging naar de docent die de expeditie begeleidde. 'Het is gewoon het boek Psalmen', zei deze na een korte studie en gaf me mijn vondst onverschillig terug. Het woordje 'gewoon' heeft alles bedorven. Ik moest de soortgelijke 'ontgoocheling' nog vele malen opnieuw beleven, totdat ik het door kreeg dat 'gewoon' tot een van de meest misleidende woorden behoort.

Praktijk van naastenliefde
Geen zwaard
Steek uw zwaard op.

Geen oordeel
Voorts, oordeelt niet; dan zult ook gij niet geoordeeld worden. Veroordeelt niet; dan zult gij niet veroordeeld worden. Spreekt vrij; dan zult ook gij vrijgesproken worden.

Zeggen
Weest er dan niet bezorgd over, hoe gij u verdedigen en wat gij zeggen zult; want de Heilige Geest zal u in die ure leren wat gij moet zeggen.

Naar broeders
Wanneer gij dan uw gave naar het altaar brengt en het u daar tebinnenschiet dat uw broeder iets tegen u heeft, laat dan uw gave daar liggen voor het altaar, ga u eerst met uw broeder verzoenen en kom dan uw gave brengen.

Naar vreemden
Bij het binnentreden van dat huis moet gij het groeten; is het achtenswaard, dan kome uw vredegroet op dat huis; zo niet, dan kere uw groet tot u terug. Waar gij niet ontvangen wordt en men niet naar uw woorden luistert, gaat dan heen en schudt, buiten dat huis of die stad gekomen, het stof van uw voeten af.

Naar tegenpartij
Haast u welwillend te zijn voor uw tegenpartij, terwijl gij nog met hem onderweg zijt.

Naar iedereen
Alwat gij dus wilt dat de mensen u doet, doet gij hun desgelijks.

490 vergiffenissen
Toen kwam Petrus tot hem en zeide: Heer, hoe dikwijls kan mijn broeder tegen mij zondigen dat ik hem vergiffenis schenken moet? Tot zeven keer toe? Jezus zeide: Ik zeg u niet tot zeven keer, maar tot zeventigmaal zeven keer.

Op de laagste plaats zitten
Wanneer gij genodigd zijt, ga dan op de laagste plaats zitten; opdat, wanneer uw gastheer komt, hij tot u zegge: Vriend, ga hoger op. Dan zal het u een eer zijn in de ogen van al de disgenoten. Want ieder die zichzelf verhoogt zal vernederd worden, en wie zichzelf vernedert zal verhoogd worden.

Om niets
Geneest zieken, wekt doden op, reinigt melaatsen, werpt duivelen uit. Om niet hebt gij het ontvangen, om niet moet gij het geven.


Bedoeling
Zorgt er voor uw goede werken niet te doen voor de mensen om in het oog te vallen. Wanneer gij aalmoezen geeft, dan wete uw linkerhand niet wat uw rechter doet.

Hoge school naastenliefde
Uit de strijd stappen
Gij hebt gehoord dat gezegd is:
Oog om oog, en tand om tand.
Maar ik zeg u den boze niet te weerstaan.

Toekeren
Wie u op de rechterwang slaat,
keer hem ook de andere toe.

Laten
Als iemand u voor het gerecht daagt om uw onderkleed te krijgen,
laat hem het bovenkleed er bij.

Meegaan
Prest iemand u voor een mijl,
ga twee met hem mee.

Bozen en goeden
Hebt uw vijanden lief en bidt voor uw vervolgers;
opdat gij zonen van uw Vader in de hemelen zijn moogt;
want Hij doet zijn zon opgaan over bozen en goeden
en geeft regen over rechtschapenen en goddelozen.
Immers, indien gij liefhebt wie u liefhebben,
welke aanspraak op loon hebt gij?
...
En indien gij alleen uw broeders groet,
wat bijzonders doet gij dan?
< Vorige